printPDF

Land- en tuinbouw: toegevoegde waarde en milieudruk, 1980-2004

Door melkquotering en het mestbeleid daalt de milieudruk van de landbouw sinds het midden van de jaren '80. Vanaf 1998 zijn de emissies van stikstof en fosfaat verder afgenomen door aanscherping van het mestbeleid.

Figuur bij indicator Land- en tuinbouw: toegevoegde waarde en milieudruk, 1980-2004
Download figuurdata (MS Excel formaat)

Milieudruk door de land- en tuinbouw neemt af

In de periode 1980-2003 is de stikstofemissie naar de bodem met 37% afgenomen en de fosfaatemissie met 47%. Beide emissies vertoonden grote variaties in de tijd. De ammoniakemissie (NH3) is in diezelfde periode met 47% afgenomen. De emissies namen in 2004 nog niet verder af (voorlopige cijfers).
De emissies van stikstof en fosfaat zijn sterk afgenomen door melkquotering en het mestbeleid. Vanaf 1998 zijn de emissies verder afgenomen door de aanscherping van het mestbeleid, door de invoering van het mineralenaangiftesysteem (MINAS). MINAS wordt per 1 januari 2006 afgeschaft, en vervangen door een stelsel van gebruiksnormen. Bij de afname van de stikstofemissie speelde het verminderde gebruik van kunstmest een grote rol. In de periode 1998-2001 daalde het gebruik van stikstofkunstmest met ruim 25%. De ammoniakemissie is afgenomen door het emissiearm uitrijden van mest.

Beleid met betrekking tot landbouwemissies

Doelstelling van het beleid is om voor de gehele economie bij een toenemend bruto binnenlands product, een afname van de emissies te realiseren. Concrete emissiedoelen voor stikstof (N) en fosfor (P) vanuit de landbouw zijn niet vastgesteld. Voor deze stoffen geldt een doelstelling op bedrijfsniveau (MINAS).
Voor ammoniak door landbouw en overige bronnen tezamen, geldt voor het jaar 2010 een maximale emissie van 128 miljoen kg (UN-ECE, 1999). Het in 2001 uitgekomen vierde Nationaal Milieubeleidsplan (VROM, 2001) noemt voor hetzelfde jaar 2010 als doel 100 miljoen kg NH3. In 2004 bedroeg de ammoniak emissie 134 miljoen kg.
  •  
Referenties en relevante info

Referenties

  • LEI (2005). Landbouw Economisch Bericht.
  • Emissieregistratie, Jaarcijfers 2003 en ramingen 2004.
  • Hoek, K.W. van der (2002). Uitgangspunten voor de mest- en ammoniakberekeningen 1999 tot en met 2001 zoals gebruikt in de Milieubalans 2001 en 2002, inclusief dataset landbouwemissies 1980-2001. RIVM (rapportnr. 773 004 013), Bilthoven.
  • UN-ECE (1999). Protocol bij het Verdrag van 1979 betreffende grensoverschrijdende luchtverontreiniging over lange afstand, Götenburg, 30-11-99 (Trb. 2000, 66) Webpagina Götenburg Protocol.
  • VROM (2001). Nationaal Milieubeleidsplan 4. Een wereld en een wil: werken aan duurzaamheid. Ministerie van VROM, Den Haag.
Technische toelichting

Technische toelichting

Meer informatie over de emissie van stikstof en fosfaat naar de bodem is te vinden op Statline van het CBS en recente emissiecijfers kunnen in detail bekeken worden op het Datawarehouse van de Emissieregistratie. Verder is via deze site informatie beschikbaar over de methodieken voor het bepalen van emissiecijfers en informatie over wijzigingen in methodieken.

Referentie van deze webpagina: CBS, PBL, Wageningen UR (2007). Land- en tuinbouw: toegevoegde waarde en milieudruk, 1980-2004 (indicator 0090, versie 06, 19 juni 2007). www.compendiumvoordeleefomgeving.nl. CBS, Den Haag; Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag/Bilthoven en Wageningen UR, Wageningen.