print PDF

Belasting van landbouwgrond met zware metalen, 1980-2009

De netto belasting van landbouwgrond met koper en zink is sinds 2000 sterk afgenomen. De normen voor de gehalten koper en zink in mengvoeders zijn medio 2000 verscherpt. Hierdoor is de hoeveelheid van deze metalen in dierlijke mest sterk gedaald.

			1980	1990	2000	2005	2007	2008	2009

			1 000 kg
Koper (Cu)
Bruto belasting			1 360	970	780	515	485	480	465
w.v.	dierlijke mest ¹⁾		1 050	750	700	435	420	420	405
	kunstmest		150	120	50	40	30	25	25
	natte en droge depositie		80	50	20	20	20	20	20
	overige bronnen ²⁾		80	50	10	20	15	15	15
	w.o.	zuiveringsslib	39	37	1	1	1	1	1
Afvoer met gewas			140	130	100	95	95	100	100
Netto belasting			1 220	840	680	420	390	380	365

Zink (Zn)
Bruto belasting			2 400	2 270	2 170	1 515	1 435	1 480	1 430
w.v.	dierlijke mest ¹⁾		1 800	1 750	1 900	1 245	1 200	1 220	1 190
	kunstmest		150	140	60	45	35	30	25
	natte en droge depositie		260	180	70	65	50	80	65
	overige bronnen ²⁾		190	200	140	160	150	150	150
	w.o.	zuiveringsslib	115	114	5	5	4	4	4
Afvoer met gewas			700	690	570	550	580	630	590
Netto belasting			1 700	1 580	1 600	965	855	850	840

Cadmium (Cd)
Bruto belasting			16	9	6	4	4	5	4
w.v.	dierlijke mest ¹⁾		6	4	3	3	3	3	3
	kunstmest		7	4	2	1	1	1	0
	natte en droge depositie		2	1	1	1	0	1	1
	overige bronnen ²⁾		1	0	0	0	0	0	0
	w.o.	zuiveringsslib	1	0	0	0	0	0	0
Afvoer met gewas			3	3	3	3	3	3	3
Netto belasting			12	6	3	2	2	2	1

Bron: CBS (2011).							CBS/aug11/0097
1) Cijfers vanaf 2001 zijn op basis van nieuwe berekeningsmethode voor dierlijke mest (Bron: Delahaye, R., et al, 2003). Vanaf 2006 inclusief mest van paarden en pony's. 2) Zuiveringsslib, overige organische meststoffen en bestrijdingsmiddelen. Vanaf 2001 inclusief aanvoer door de jacht en corrosie tuinbouwkassen (alleen bij zink).

Ontwikkelingen netto belasting

Tussen 1980 en 2009 is de jaarlijkse netto belasting van landbouwgrond met koper met 70 procent en met zink met 51 procent afgenomen. Bij cadmium is er sprake van een daling van circa 90 procent.
Deze ontwikkelingen worden gedeeltelijk bepaald door regelgeving. Medio 2000 zijn de normen voor het toevoegen van koper en zink in mengvoeders verscherpt. Als gevolg hiervan is de netto belasting met koper en zink sinds 2001 sterk afgenomen (circa 45 procent ten opzichte van 2000). Ook worden bij de kunstmestproductie schonere grondstoffen toegepast.

Relevantie

De voornaamste aanvoer van zware metalen naar landbouwgrond gebeurt via dierlijke mest. Afvoer vindt plaats via de onttrekking met gewassen. Van de netto belasting van de bodem (aanvoer minus afvoer) spoelt een deel uit naar het grond- en oppervlaktewater. De rest accumuleert (hoopt op) in de bodem. Een teveel aan zware metalen in de bodem is ongewenst uit het oogpunt van gewasopbrengsten en de gezondheid van mens en dier.

Zware metalen in landbouwgronden

Referenties en relevante info

Referenties

CBS (2006). Balansen van mineralen en zware metalen. CBS, Voorburg / Heerlen.
CBS (2011). StatLine: Zware metalen op landbouwgrond. CBS, Den Haag / Heerlen.
Delahaye, R., et al., (2003). Emissie van zeven zware metalen naar landbouwgrond. CBS, Voorburg / Heerlen.
Emissieregistratie (2011). Website Emissieregistratie. RIVM, Bilthoven; PBL, Bilthoven; CBS, Den Haag; Rijkswaterstaat-Waterdienst, Lelystad; Alterra, Wageningen; Agentschap NL, Utrecht en TNO, Utrecht.

Relevante informatie

Recente emissiecijfers van zware metalen en beschrijvingen van gehanteerde berekeningswijzen (meta-informatie) kunnen in detail bekeken worden op de website van de Emissieregistratie.

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Belasting van landbouwgrond met zware metalen

Omschrijving

Ontwikkeling van de bruto belasting (via dierlijke mest, kunstmest, depositie en overige aanvoer), afvoer via gewassen, en netto belasting van de zware metalen koper, zink en cadmium op landbouwgrond.

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

Berekeningswijze

Een korte beschrijving van de berekeningsmethode geeft het artikel Balansen van mineralen en zware metalen (CBS, 2006). Meer gedetailleerde informatie over de gehanteerde berekeningswijzen is te vinden in het rapport Emissie van zeven zware metalen naar landbouwgrond (Delahaye, R., et al., 2003) en de website van de Emissieregistratie.

Basistabel

StatLine: Zware metalen op landbouwgrond (CBS, 2011)

Geografisch verdeling

Nederland

Andere variabelen

Bruto belasting van koper, zink en cadmium op landbouwgrond (via kunstmest, dierlijke mest, atmosferische depositie en overige bronnen), afvoer via akkerbouwgewassen (zoals snijmaïs, tarwe, aardappelen, suikerbieten), graslandgewassen (hooi, kuilgras, weidegras) en tuinbouwgewassen (groente en fruit), en netto belasting.

Verschijningsfrequentie

Jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Balansen van mineralen en zware metalen (CBS, 2006)
website van de Emissieregistratie
Emissie van zeven zware metalen naar landbouwgrond (Delahaye, R., et al., 2003)

Betrouwbaarheidscodering

E (schatting, gebaseerd op een enkele meting, expert judgement, relevante feiten of extrapolatie van andere metingen). De berekende waarden van de belasting van zware metalen op landbouwgrond zijn gebaseerd op verschillende schattingen en aannames. De waarden bevatten een zodanige onzekerheid dat ze sterk zijn afgerond.

Archief

Versies van deze indicator

Referentie van deze webpagina: CBS, PBL, Wageningen UR (2011). Belasting van landbouwgrond met zware metalen, 1980-2009 (indicator 0097, versie 16, 16 augustus 2011). www.compendiumvoordeleefomgeving.nl. CBS, Den Haag; Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag/Bilthoven en Wageningen UR, Wageningen.

Dossier belasting bodem en grondwater

Terug naar onderwerp Bodem en grondwater