printPDF

Jaarlijkse ophoping van zware metalen in de bodem

Door de aanvoer van zware metalen via kunstmest en dierlijke mest vindt nagenoeg in alle landbouwgebieden ophoping van zware metalen in de bodem plaats.

	Cadmium	Lood	Koper	Zink
	verandering gehalte zware metalen in
	g/ha/jr 1)
Melkveehouderij-extensief-zand	3	65	147	201
Melkveehouderij-intensief-zand	2	67	189	258
Intensieve veehouderij-zand	2	50	255	668
Akkerbouw-zand	2	39	275	349
Bos-zand	-7	41	-15	-1 217
Melkveehouderij-veen	3	30	112	320
Akkerbouw-zeeklei	2	55	199	378
Melkveehouderij-zeeklei	2	37	98	192
Melkveehouderij-rivierklei	3	64	341	700
Groenteteelt	2	52	-57	-484
Bollen	3	161	198	461
Bron: Groot et al. (1998).
1) De gegevens zijn verzameld in de periode 1993-1997.

Toename zware metalen gehalten in bodem

In nagenoeg alle landbouwgebieden in Nederland vindt momenteel accumulatie (ophoping; is aanvoer minus afvoer) van zware metalen in de bodem plaats. Dit komt vooral door de aanvoer van zware metalen via kunstmest en dierlijke mest. Verwacht wordt dat in de komende tientallen jaren op een deel van het Nederlandse landbouwareaal de kritische metaalgehalten in de bodem voor gewaskwaliteit zullen worden overschreden. In bossen van Zuid-Nederland vindt als gevolg van verzuring vooral uitspoeling van zware metalen naar het grondwater plaats. Daardoor nemen de historisch gegroeide zware metaalgehalten in de bosbodem af. In het grondwater echter, worden streefwaarden en plaatselijk interventiewaarden overschreden.De atmosferische depositie van zware metalen is de afgelopen decennia afgenomen door onder andere de sanering van de zinkindustrie in Zuid-Nederland en de invoering van loodvrije benzine. Ook zijn de zware metaalgehalten in veevoer en kunstmest afgenomen.

Beleid

Het beleid is er op gericht om op lange termijn voor alle stoffen de streefwaarde niet te overschrijden.

Gevolgen voor natuur en landbouw

Hoge zware metaalgehalten in de bodem hebben een negatieve invloed op bodemecosystemen. Hoge (en toenemende) gehalten in de landbouwbodem kunnen bovendien een bedreiging gaan vormen voor de kwaliteit van landbouwgewassen (De Vries et al., 2001).

Referentie van deze webpagina: CBS, PBL, Wageningen UR (2004). Jaarlijkse ophoping van zware metalen in de bodem (indicator 0265, versie 04, 1 maart 2004). www.compendiumvoordeleefomgeving.nl. CBS, Den Haag; Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag/Bilthoven en Wageningen UR, Wageningen.

Dossier kwaliteit bodem en grondwater