printPDF

Bestrijdingsmiddelen in drinkwater, 1995-2010

De concentraties van bestrijdingsmiddelen in drinkwater zijn zo laag dat er geen gevaar is voor de volksgezondheid. Slechts incidenteel overschrijden de concentraties de drinkwaternorm van 0,1 μg/l.

Aantal pompstations met normoverschrijding
Bestrijdingsmiddel/metaboliet
	1995	2000	2005	2007	2008	2009	2010
Bromacil	0	0	0	0	0	1	1
Bentazon	3	1	0	1	0	0	0
1,2 Dichloorpropaan	3	0	0	0	0	0	0
Atrazin	0	0	0	0	0	0	0
DNOC	0	0	0	0	0	0	0
AMPA *)	0	0	3	4	4	3	3
Dinoterp	1	0	0	0	0	0	0
Fosfamidon	1	0	0	0	0	0	0
Azinfos-metyl	1	0	0	0	0	0	0
Diuron	0	0	0	0	0	1	0
Simazin			0	0	0	0	0
MCPP	0	1	0	0	0	0	0
BAM *)		2	5	7	7	10	8
Monuron			1	0	1	0	0
Metoxuron			1	0	0	0	0
Bron: Waterleidingbedrijven (2009) PBL/nov11/0277 *) deze metabolieten zijn beoordeeld als humaan toxicologisch niet relevant, voor deze stoffen geldt een norm van 1 µg./l (Drinkwaterbesluit 2011)

• zie EXCEL-file

Concentraties van bestrijdingsmiddelen in drinkwater zijn geen gevaar voor de volksgezondheid

De drinkwaterbedrijven nemen preventieve maatregelen of zetten extra zuiveringstechnieken in om te voorkomen dat bestrijdingsmiddelen in het drinkwater terecht komen. Door die maatregelen zijn de concentraties zo laag dat er geen gevaar voor de volksgezondheid is te verwachten bij alle circa 210 in werking zijnde pompstations in Nederland.

Bestrijdingsmiddelen alleen incidenteel in drinkwater aanwezig

De drinkwaternorm voor bestrijdingsmiddelen van 0,1 µg/l wordt slechts incidenteel overschreden, bijvoorbeeld door een storing in het zuiveringsproces of door verontreiniging van grond- en/of oppervlaktewater (RIVM, 2011). Een voorbeeld hiervan is diuron (aanwezig in de bron oppervlaktewater) dat in 2009 is aangetoond en ook bromacil dat als structurele verontreiniging bij een grondwaterwinning aanwezig is. De drinkwaternorm is gebaseerd op het voorzorgsprincipe, dat wil zeggen de bestrijdingsmiddelen horen niet thuis in het drinkwater.
De stof 1,2-dichloorpropaan kwam in het verleden verschillende keren in drinkwater voor in gebieden waar aardappelteelt plaatsvindt. In die gevallen waarbij het nu nog wordt aangetroffen in het grondwater is specifieke zuivering opgesteld. Vanaf 01-01-2003 wordt deze stof niet meer als pesticide aangemerkt, het is geen werkzame stof maar een bijproduct. Er geldt nu een norm van 1,0 μg/l. Deze norm geldt ook voor humaan toxicologisch niet relevante metabolieten zoals BAM en AMPA.
Het onkruidbestrijdingsmiddel bentazon wordt bij enkele grondwaterwinningen aangetroffen. Vanaf 2008 waren er geen normoverschrijdingen in drinkwater voor bentazon. In het oppervlaktewater dat als bron voor de drinkwaterproductie wordt gebruikt, wordt in 2010 een elftal bestrijdingsmiddelen aangetoond (RIVM, 2011). Dit aantal blijft redelijk constant.

Beleid met betrekking tot bestrijdingsmiddelengebruik

Het beleid is gericht op het verbod van een aantal middelen en het terugdringen van het bestrijdingsmiddelengebruik middels het toelatingsbeleid. In dit beleid zal rekening worden gehouden met oppervlaktewater als bron voor de drinkwaterproductie (Linders et al 2010). Er zijn vormen van samenwerking met gemeenten en de drinkwatersector om het gebruik van diuron voor onkruidbestrijding op verharde oppervlakken terug te dringen. De drinkwatersector voert samen met landbouwers en gemeenten het project 'Schone bronnen' uit.

Referentie van deze webpagina: CBS, PBL, Wageningen UR (2011). Bestrijdingsmiddelen in drinkwater, 1995-2010 (indicator 0277, versie 11, 23 november 2011). www.compendiumvoordeleefomgeving.nl. CBS, Den Haag; Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag/Bilthoven en Wageningen UR, Wageningen.

Dossier drinkwater