Herstelprojecten vetblad
In een aantal natuurherstelprojecten is herstel van het sterk bedreigde vetblad opgetreden.
Vetblad ernstig bedreigd
Rond 1935 waren er naar schatting nog 500 populaties van vetblad in Nederland. Hij verdween in de tachtiger jaren uit Drenthe, Noord-Brabant en rond Winterswijk. De soort groeit in blauwgrasland en natte heide op lemige grond. De tien laatste vindplaatsen werden door verdroging, vermesting en verzuring sterk bedreigd. Voor het voortbestaan van vetblad in Nederland werd daarom gevreesd; de soort staat als ernstig bedreigd op de Rode Lijst van vaatplanten.Herstel door beheer
Begin jaren negentig trad een kentering op. Door uitvoering van natuurherstelprojecten en extra aandacht voor deze soort bij het beheer zijn diverse populaties gegroeid en is de soort op een aantal plaatsen weer verschenen. Op sommige plekken gaat de soort na herstel echter opnieuw achteruit. In 2006 is vetblad met ongeveer 12 vindplaatsen nog steeds heel zeldzaam en bedreigd, maar de kans op verdwijnen uit Nederland is afgenomen. Blijvend herstel is alleen te verwachten na herhaald plaggen om de 5 tot10 jaar.De volgende twee voorbeelden illustreren de ontwikkeling van vetblad in twee terreinen.
Vetblad in de Gelderse vallei
In een reservaat in de Gelderse Vallei was eind jaren tachtig de populatie-omvang geslonken door het dichtgroeien van de groeiplaats met grassen en kruiden (zie de linker grafiek). Begin jaren negentig zijn er op deze plek plagmaatregelen uitgevoerd, waarvan de soort profiteerde. Na enige jaren ging de soort weer achteruit door een sterke veenmosontwikkeling en het opkomen van kruiden en boomopslag. In 2001 is opnieuw geplagd, gevolgd door een herstel van de populatie.Vetblad in Noordoost Twente
In een reservaat in Noordoost Twente heeft de soort zich door zorgvuldig beheer weten uit te breiden van enige tientallen tot meer dan 10.000 exemplaren in 2007 (zie de rechter grafiek).Referenties
- Meijden, R. van der, B. Odé, C.L.G. Groen, F.J. Witte en D. Bal (2000). Bedreigde en kwetsbare vaatplanten in Nederland. Basisrapport met voorstel voor de Rode Lijst. Gorteria, 26: 85-208.
- Rossenaar, A.J.G.A., G. Kierkels, M. Schelle en F.Bos (1999). Pinguicula vulgaris L. (Vetblad) weer terug in Noord-Brabant. Gorteria, 25: 112-114.
- Westhoff, V., P.A. Bakker, C.G. van Leeuwen en E.E. van der Voo (1970). Wilde planten, Flora en vegetatie in onze natuurgebieden. Deel 1. Vereniging tot behoud van Natuurmonumenten in Nederland. 's Graveland.
Relevante informatie
Naam van het gegeven
Herstel van vetblad
Omschrijving
Ontwikkeling van populatie van vetblad in twee voorbeeld terreinen
Verantwoordelijk instituut
Centraal Bureau voor de Statistiek
Berekeningswijze
De gegevens over het voorkomen van vetblad in de twee terreinen zijn afkomstig uit de landelijke databanken van FLORON.
Basistabel
Zie tabblad figuurdata onder Download figuurdata
Geografisch verdeling
Gelderse vallei en Noordoost Twente
Andere variabelen
geen
Verschijningsfrequentie
onregelmatig
Achtergrondliteratuur
Rossenaar, A.J.G.A., G. Kierkels, M. Schelle en F.Bos (1999). Pinguicula vulgaris L. (Vetblad) weer terug in Noord-Brabant. Gorteria, 25: 112-114.
Opmerking
geen
Betrouwbaarheidscodering
Schatting, gebaseerd op een aantal metingen, expert judgement, een aantal relevante feiten of gepubliceerde bronnen terzake.Versies van deze indicator
Referentie van deze webpagina: CBS, PBL, Wageningen UR (2008). Herstelprojecten vetblad (indicator 1057, versie 03, 6 juni 2008). www.compendiumvoordeleefomgeving.nl. CBS, Den Haag; Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag/Bilthoven en Wageningen UR, Wageningen.