printPDF

Soortbeschermingsplan muurplanten, 1999/2007

Veel muurplanten zijn de afgelopen tien jaar toegenomen, waarschijnlijk door de zachte winters en de warme zomers. Door herstel- en restauratiewerkzaamheden gaan echter nog steeds vindplaatsen van muurplanten verloren.

Muurplanten
Trends muurplanten
 Trend 1935-1999Trend 2000-2007
   
Geelwitte helmbloemToename of stabielToename
Gele helmbloem 1)Toename of stabielToename
KlimopbremraapToename of stabielToename
MuurfijnstraalToename of stabielToename
MuurvarenToename of stabielToename
Rechte driehoeksvaren 1)Toename of stabielOnbekend
Rode spoorbloemToename of stabielToename
Schubvaren 1)Toename of stabielToename
Spaanse zuringToename of stabielOnbekend
Steenbreekvaren 1)Toename of stabielToename
Stengelomvattend havikskruid 1)Toename of stabielOnbekend
Tongvaren 1)Toename of stabielToename
VijgenboomToename of stabielToename
VlinderstruikToename of stabielToename
Zwartsteel 1)Toename of stabielToename
   
Blaasvaren 1)AfnameOnbekend
KandelaartjeAfnameToename
Klein glaskruidAfnameToename
Muurbloem 1)AfnameStabiel
Pijlscheefkelk 1)AfnameOnbekend
Plat beemdgrasAfnameToename
Ronde ooievaarsbekAfnameToename
Stijf hardgras 1)AfnameToename
   
Bron: Maes en Bakker, 2002; Floron 
1) soort in Flora- en FaunawetCBS/MNC/dec07

Groeiplaatsen

Muurplanten groeien vooral op oude, verweerde muren van ruïnes, tuinen, stenen bruggen, grachten en kades. Het zijn van oorsprong planten van natuurlijke stenige substraten die hun areaal konden uitbreiden naar gebieden waar deze van oorsprong niet voorkomen.

Soortbeschermingsplan

Een van de eerste soortbeschermingplannen was die van muurplanten in 1988. In 1991 zijn 13 soorten muurplanten aangewezen als beschermde plantensoort. Deze soorten zijn in 2002 in de Flora- en Faunawet opgenomen.

Bedreiging en bescherming

Muurplanten zijn vooral bedreigd door het uitvoeren van herstel- en restauratiewerkzaamheden, Bij bakstenen kademuren wordt deze vaak vervangen door beton met een bakstenen voorwand, wat een ongunstig milieu voor muurplanten vormt. Bij werkzaamheden aan oude muren worden ook vaak maatregelen genomen om de muurplanten te sparen. In totaal zijn in Nederland na 1988 ongeveer 50 projecten uitgevoerd, waarbij inspanningen zijn verricht voor het behoud van de muurbegroeiing. Ongeveer 50% ervan kan als geslaagd worden beschouwd.

Ontwikkeling muurplanten

Bij een evaluatie van het beleid bleek dat in de vorige eeuw 15 soorten muurplanten een vooruitgang laten zien en 8 soorten een achteruitgang. De vooruitgang is waarschijnlijk vooral te danken aan het warmere stadsklimaat en de zachte winters en warme zomers van de afgelopen tien jaar. Een voorbeeld van een dergelijke soort is de schubvaren die zich nog steeds uitbreid.
Recent is er ook toename te zien bij de soorten die daarvoor afgenomen zijn. Stijf hardgras en klein glaskruid vestigen zich in toenemende mate als "straatplant" op de grond, wat een deel van de toename verklaart.
  •  
Referenties en relevante info

Referenties

  • Denters, T. (2004) Stadsplanten, veldgids voor de stad. 's-Graveland.
  • LNV (1988). Handleiding voor de bescherming van bedreigde muurplanten. Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Den Haag.
  • Maes, B. en P. Bakker (2002). Evaluatie Beschermingsplan Muurplanten. Muurplantenbeleid in de periode 1988-2000. Rapport EC-LNV nr 2002/154. Expertisecentrum LNV. Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Ede-Wageningen.
  • Rossenaar, A. en B. Odé (2004). De resultaten van het Bedreigde Soortenproject in 2003. Gorteria 30(2), 33-41.

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Soortbeschermingsplan muurplanten

Omschrijving

Trend van de soorten van het soortbeschermingsplan muurplanten in de periode 1935-1999 en 2000-2007

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

Het kaartje van de schubvaren is overgenomen uit een artikel over bedreigde soorten (Rossenaar en Odé, 2004). De tabel met de toegenomen en afgenomen muurplanten is afkomstig uit de evaluatie van het beschermingsplan muurplanten. De trend in de periode 2000-2007 is gebaseerd op een analyse van Florbase (Floron, 2007)

Basistabel

zie bovenstaande tabel

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

onregelmatig

Achtergrondliteratuur

Maes, B. en P. Bakker (2002). Evaluatie Beschermingsplan Muurplanten. Muurplantenbeleid in de periode 1988-2000. Rapport EC-LNV nr 2002/154. Expertisecentrum LNV. Ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. Ede-Wageningen.

Rossenaar, A. en B. Odé (2004). De resultaten van het Bedreigde Soortenproject in 2003. Gorteria 30(2), 33-41.

Betrouwbaarheidscodering

D. Schatting, gebaseerd op een aantal metingen, expert judgement, een aantal relevante feiten of gepubliceerde bronnen terzake.

Referentie van deze webpagina: CBS, PBL, Wageningen UR (2009). Soortbeschermingsplan muurplanten, 1999/2007 (indicator 1080, versie 03, 14 mei 2009). www.compendiumvoordeleefomgeving.nl. CBS, Den Haag; Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag/Bilthoven en Wageningen UR, Wageningen.