printPDF

Duinpieper en stuifzanden, 1990-2010

De vermindering van de oppervlakte stuifzanden is één van de oorzaken van het verdwijnen van de duinpieper uit Nederland.

Duinpieper en stuifzanden
Download figuurdata (MS Excel formaat)

Duinpieper bijna verdwenen

De duinpieper was tot voor kort een zeldzame maar karakteristieke broedvogel van zandige heidevelden en zandverstuivingen. In de jaren vijftig en zestig van de vorige eeuw kwam de duinpieper nog met tientallen paren voor op de Veluwe, in Limburg en Noord-Brabant. Daarna kromp het verspreidingsgebied steeds verder in. In 2002 kwamen duinpiepers alleen nog voor op de zandverstuivingen op de Veluwe, in het Kootwijkerzand en Harskampse Zand. De totale populatie bedroeg toen nog slechts 5 broedparen. In 2004 en 2005 werden geen broedparen in Nederland meer aangetroffen. Waarschijnlijk heeft in 2007 in het Hulshorsterzand wel een paartje duinpiepers gebroed.

Oorzaken

Eén van de oorzaken van het verdwijnen is de vermindering van de oppervlakte zandverstuivingen. De resterende stuifzanden worden minder geschikt door vergrassing, de opkomst van het mos grijs kronkelsteeltje en door recreatie.
De duinpieper staat op de Rode Lijst van vogels.
  •  
Referenties en relevante info

Referenties

  • Boele, A., J. van Bruggen, A. van Dijk, F. Hustings, J.-W. Vergeer en C.L. Plate (2011). Broedvogels in Nederland in 2009. SOVON-monitoringrapport 2011/01. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen.
  • Sparrius, L.B. en A.M. Kooijman (2011). Invasiveness of Campylopus introflexus in drift sands depends on nitrogen deposition and soil organic matter. Apllied Vegetation Science 14: 221-229.
  • Turnhout, C. van (2005) Het verdwijnen van de Duinpieper als broedvogel uit Nederland en Noordwest-Europa. Limosa 78 (1), 1-14.

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Duinpieper en stuifzanden

Omschrijving

Ontwikkeling populatie duinpieper (Anthus campestris)

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

De indexcijfers zijn gebaseerd op het landelijke meetnet broedvogels van het Netwerk Ecologische Monitoring, waarbij 2000 op 100 is gezet.

Basistabel

zie tabblad figuurdata onder download figuurdata

Geografisch verdeling

Heide en stuifzand

Verschijningsfrequentie

jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Dijk, A.J. van, A. Boele, F. Hustings, K. Koffijberg en C.L. Plate (2010). Broedvogels in Nederland in 2008. SOVON-monitoringrapport 2010/01. SOVON Vogelonderzoek Nederland, Beek-Ubbergen.

Betrouwbaarheidscodering

B. Schatting gebaseerd op een groot aantal (zeer accurate) metingen, waarbij representativiteit van de gegevens vrijwel volledig is.

Referentie van deze webpagina: CBS, PBL, Wageningen UR (2011). Duinpieper en stuifzanden, 1990-2010 (indicator 1146, versie 10, 18 oktober 2011). www.compendiumvoordeleefomgeving.nl. CBS, Den Haag; Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag/Bilthoven en Wageningen UR, Wageningen.