printPDF

Bospaddenstoelen en vermesting en verzuring, 1999-2010

Ondanks de afname van stikstof en zwavel in de neerslag, is er geen verbetering te bespeuren in de trend van paddenstoelen die kenmerkend zijn voor bossen.

Bospaddenstoelen en stikstof en zwavel
Download figuurdata (MS Excel formaat)

Onzekere trend paddenstoelen

Zowel de paddenstoelen die gevoelig zijn voor een toename van stikstof als soorten die ongevoelig zijn voor stikstof of daar zelfs positief op reageren, vertonen als groep een min of meer gelijke trend. Deze trend is echter onzeker als gevolg van grote fluctuaties in aantallen. Zo zijn vooral in het extreme droge jaar 2003 veel minder paddenstoelen gezien.
Wel zijn er iets meer soorten in aantal afgenomen (25 soorten) dan in aantal toegenomen (11).

Paddenstoelen profiteren niet van daling vervuiling

Vermesting en verzuring vormen een belangrijke bedreiging voor paddenstoelen. Hoewel het niveau van vervuilende stoffen vanaf 1981 aanmerkelijk is gedaald, hebben paddenstoelen hier in de periode 1999 tot 2008 (de looptijd van het meetnet) niet van kunnen profiteren. Het huidige niveau van vervuiling is voor veel soorten nog steeds hoog vergeleken met natuurlijke omstandigheden. Bovendien daalt het niveau de laatste jaren niet meer zo sterk.
Ook is de kwaliteit van het bodemleven in bossen nog steeds niet helemaal hersteld, waardoor paddenstoelen en planten nog niet optimaal kunnen profiteren van de vermindering van de neerslag van vervuilende stoffen.

Bodemverstoring

Bodemverstoring en verruiging vormen een andere bedreiging voor paddenstoelen. Sinds 1999 heeft in 25 procent van de meetpunten van het meetnet een grote verstoring plaatsgevonden. Graven, berijden met zware machines, dumpen van bagger, hondenpoep en strooien van houtsnippers zijn veel voorkomende verstoringen. De meeste van deze verstoringen leiden, al dan niet tijdelijk, tot hogere stikstofgehaltes in de bodem.
  •  
Referenties en relevante info

Referenties

  • Arnolds, E., M. Veerkamp en C. Plate (2003). Nieuwsbrief paddestoelenmeetnet 4. Coolia 46 (3): 103-117.
  • Soldaat, L., H. Visser, M. van Roomen en A. van Strien (2007). Smooting and trend detection in waterbird monitoring data using structural time-series analysis and the Kalman filter. Journal of Ornithology. Volume 148, supplement 2: 351-357. DOI.10.1007/s10336-007-0176-7.

Relevante informatie

Technische toelichting

Naam van het gegeven

Bospaddenstoelen en vermesting en verzuring

Omschrijving

Ontwikkeling populaties bospaddenstoelen als groep

Verantwoordelijk instituut

Centraal Bureau voor de Statistiek

Berekeningswijze

De Soortgroep Trend Index (STI) betreft de gemiddelde index (met 1999 = 100) van de paddenstoelen in bossen op hoge zandgronden en duinen. De gegevens zijn ontleend aan het landelijke meetnet paddenstoelen van het Netwerk Ecologische Monitoring. De paddenstoelen zijn gesplist in een groep stikstofgevoelige soorten (43 soorten) en niet gevoelige soorten (40 soorten). In 2009 is de Eikhaas vanwege een onbetrouwbare trend uit de selectie voor de STI verwijderd.

Basistabel

De index van de betrokken soorten met hun trend staan onder het tabblad afzonderlijke soorten onder Download figuurdata. Van soorten met een minder betrouwbare trend zijn de individuele trends niet opgenomen.

Geografisch verdeling

Nederland

Verschijningsfrequentie

jaarlijks

Achtergrondliteratuur

Arnolds, E., M. Veerkamp en C. Plate (2003). Nieuwsbrief paddestoelenmeetnet 4. Coolia 46 (3): 103-117.

Opmerking

De trendbeoordeling (zie tabblad onder download figuurdata) bij deze graadmeter is gebaseerd op de uitkomst van TrendSpotter (Soldaat et al., 2007).

Betrouwbaarheidscodering

B. Schatting gebaseerd op een groot aantal (zeer accurate) metingen, waarbij representativiteit van de gegevens vrijwel volledig is.

Referentie van deze webpagina: CBS, PBL, Wageningen UR (2011). Bospaddenstoelen en vermesting en verzuring, 1999-2010 (indicator 1390, versie 07, 1 november 2011). www.compendiumvoordeleefomgeving.nl. CBS, Den Haag; Planbureau voor de Leefomgeving, Den Haag/Bilthoven en Wageningen UR, Wageningen.